Tussen daadkracht en wensdenken: Het nieuwe gezicht van Medemblik (en commentaar)

Met het presenteren van het coalitieakkoord 2026–2030 slaan VVD, GemeenteBelangen en Hart voor Medemblik een duidelijk herkenbare toon aan: nuchter, dicht bij de burger en financieel defensief. Onder het motto ‘Dichtbij, duidelijk en daadkrachtig’ belooft het nieuwe dagelijks bestuur een frisse wind door het gemeentehuis te laten waaien. Inwoners krijgen aan de voorkant meer inspraak, de ambtelijke taal moet begrijpelijker, en de lokale lasten — zoals de OZB en parkeertarieven — worden bewust bevroren om de portemonnee van de burger te ontzien. Het signaal is helder: de overheid staat niet langer tegenover, maar náást de samenleving.

Maar hoe sympathiek de beloften ook klinken, onder de motorkap van dit akkoord rammelen de nodige politieke en financiële dilemma’s. De coalitie staat voor een loodzware opgave: een gapend begrotingstekort dichten zónder de belastingen te verhogen en zónder de kaasschaaf over lokale voorzieningen te halen. De gekozen oplossing — fors snijden in het ambtelijk apparaat en hopen op efficiëntiewinst door kunstmatige intelligentie — riekt volgens critici naar financieel wensdenken. Want hoe rijmt een gemeente een betere, snellere service aan de burger met een ambtelijke organisatie die door natuurlijk verloop in rap tempo een kwart van haar personeel verliest? Lees hieronder verder over het “Coalitieakkoord Medemblik 2026–2030: Dichtbij, duidelijk en daadkrachtig!” en “Compensatie voor medisch afval, maar fysieke toegankelijkheid blijft een blinde vlek”

Coalitieakkoord Medemblik 2026–2030: Dichtbij, duidelijk en daadkrachtig

Er ligt een nieuw politiek akkoord voor de gemeente Medemblik. De partijen VVD Medemblik, GemeenteBelangen Medemblik en Hart voor Medemblik hebben de handen ineengeslagen voor de bestuursperiode 2026–2030. De rode draad door hun plannen? Een overheid die niet tegenover, maar náást haar inwoners en ondernemers staat.

Met een leestijd van ongeveer 5 minuten praten we je helemaal bij over de belangrijkste speerpunten, de financiële realiteit en de nieuwe bestuurscultuur van de gemeente.

1. Een nieuwe bestuurscultuur: Luisteren aan de voorkant

De coalitie windt er geen doekjes om: het vertrouwen in de overheid moet worden teruggewonnen. Dat willen de partijen doen door een open, laagdrempelige cultuur te introduceren waarin het principe ‘ja, mits’ het uitgangspunt wordt voor initiatieven uit de samenleving.

• Meepraten als het plan nog openligt: De gemeente wil inwoners betrekken vóórdat de plannen definitief zijn getekend. Er komen harde spelregels voor inspraak zodat vooraf duidelijk is waarover wel en niet kan worden meegedacht. Ook belooft het bestuur altijd achteraf uit te leggen wat er met de inbreng is gedaan.
• De ‘Coolblue-stijl’ bij meldingen: Wanneer inwoners een melding doen van bijvoorbeeld een kapotte lantaarnpaal of losse stoeptegel (via de Fixi-app), krijgen zij geen koud, automatisch mailtje meer. De terugkoppeling wordt menselijker, sneller en duidelijker.
• Het college de wijk in: Het college van B&W verlaat vaker het gemeentehuis. Wethouders gaan proactief op pad en het college vergadert voortaan één keer per maand op locatie in een van de dorpen of de stad, gecombineerd met een werklunch met lokale betrokkenen.
• Geen burgerberaad, wel een referendum: De onderzoeken naar een burgerberaad worden stopgezet; de coalitie gelooft niet in een model waarbij slechts een gelote groep mag meepraten. Wel wordt er gewerkt aan een referendumverordening om een lokaal referendum mogelijk te maken. Daarnaast krijgt de gemeente voor het eerst een kinderburgemeester om ook de jeugd een stem te geven.

2. Financieel realisme: Geen gemakkelijke lastenverzwaring

Het huishoudboekje van Medemblik staat er stevig voor, maar niet in positieve zin: er ligt een flink begrotingstekort voor de komende jaren. De coalitie kiest er bewust voor om dit tekort niet zomaar af te wentelen op de inwoners. De onroerendezaakbelasting (OZB) is nadrukkelijk geen sluitpost om gaten te dichten.

Harde grens voor de inwoner: De hondenbelasting blijft afgeschaft, er komt geen precariobelasting en betaald parkeren is definitief van de baan. Hoewel de OZB in het eerste jaar door landelijke regelgeving geïndexeerd moet worden, is het doel om deze op termijn juist te verlagen via interne efficiëntie.

De kwestie van het gemeentehuis

In de vorige raadsperiode zijn ingrijpende besluiten genomen over het gemeentehuis die nu zorgen voor een flinke financiële tegenvaller. De coalitie heeft onderzocht of de plannen nog omgegooid konden worden om kosten te besparen. De pijnlijke conclusie: het proces is al zo ver gevorderd dat wijzigingen nu juist miljoenen extra zouden kosten en voor grote vertraging zouden zorgen. De huidige koers wordt daarom noodgedwongen voortgezet. Om de pijn te verzachten, gaat de gemeente wel een reële, marktconforme huur doorberekenen in plaats van de eerdere lage, sociale huur.

3. Snijden in eigen vlees: Efficiëntie in het gemeentehuis

Als de gemeente geld tekortkomt, kijkt ze eerst naar haar eigen uitgaven. De broekriem wordt intern strakker aangehaald via een aantal concrete maatregelen:

• Natuurlijk verloop en AI: Meer dan 25% van de ambtenaren gaat de komende jaren met pensioen. Vacatures worden niet zomaar één-op-één ingevuld. Door slimme inzet van technologie (zoals kunstmatige intelligentie voor repetitieve taken) wil de gemeente de personeelskosten structureel verlagen.
• Minder externe inhuur en rapporten: Dure externe consultants worden teruggedrongen en er wordt meer geïnvesteerd in het eigen personeel. Daarnaast worden onderzoeksrapporten zonder duidelijke meerwaarde of wettelijke plicht simpelweg geschrapt.
• Nieuwe inkomsten: Er wordt uiterlijk per 1 januari 2027 een verblijfsbelasting voor arbeidsmigranten ingevoerd (op basis van een vast tarief per bed). Omdat zij gebruikmaken van de lokale voorzieningen, vindt de coalitie het eerlijk dat zij hieraan meebetalen.

4. Sociaal en lokaal beleid

Tot slot zet het akkoord in op een voorspelbaar en sociaal beleid voor de dagelijkse gang van zaken:

• Afvalstoffenheffing: Om inwoners te beschermen tegen plotselinge, extreme tariefstijgingen zoals in het verleden, zet de coalitie in op stabiele tarieven. Er wordt een marktverkenning gestart naar alternatieve afvalpartners voor de beste prijs-kwaliteitverhouding. Inwoners met veel medisch afval worden ruimhartiger gecompenseerd via kwijtschelding.
• Lokale economie: De succesvolle ‘BRUIS’-subsidie voor dorpsinitiatieven blijft bestaan, maar krijgt een sterkere koppeling met lokale ondernemers. Bovendien belooft de gemeente zelf vaker lokaal in te kopen en haar facturen altijd binnen 30 dagen te betalen.
• Begrijpelijke taal: De gemeentelijke financiën worden transparant gemaakt. Er komt een publieksvriendelijke versie van de begroting (in de vorm van een overzichtelijke infographic op één A4) en de OZB-brieven worden herschreven in begrijpelijke taal.

Met deze plannen kiest Medemblik voor een koers van nuchterheid: de tontjes worden intern rechtgezet, terwijl de burger meer ruimte krijgt om mee te beslissen.

Wil je het hele coalitieakkoord lezen? Klik dan hier.

Commentaar

Meer inspraak, minder ambtenaren: Kan de nieuwe coalitie van Medemblik haar beloftes wel betalen?

Op vrijwel elk politiek akkoord is kritiek mogelijk. Hoewel dit coalitieakkoord zich presenteert als daadkrachtig, realistisch en dicht bij de burger, zitten er een aantal kwetsbaarheden en scherpe randjes aan waar oppositiepartijen, critici of kritische inwoners direct vraagtekens bij kunnen zetten. We hebben ze geïnventariseerd. Naast het coalitieakkoord is er ook nog wat te zeggen in het belang van de mensen met een beperking.

Hier zijn de belangrijkste kritiekpunten op een rij:

1. Financieel wensdenken versus de harde realiteit

Het akkoord staat vol met beloftes over wat er allemaal niet gaat gebeuren (geen OZB-verhoging als sluitpost, geen hondenbelasting, geen precariobelasting, geen betaald parkeren). Tegelijkertijd kampt de gemeente met een flink begrotingstekort.

• De kritiek: De coalitie lost het tekort grotendeels op met ‘zachte’ ombuigingen, zoals hopen op efficiëntie door natuurlijke uitstroom van personeel en de inzet van AI. Critici zullen dit riskant noemen. Als de bezuinigingen op het ambtelijk apparaat tegenvallen, dreigt er alsnog een zwart gat in de begroting, wat uiteindelijk wél tot bezuinigingen op voorzieningen of lastenverzwaringen kan leiden.

2. Het gemeentehuis: Wel klagen, maar toch doorgaan

De coalitie uit stevige kritiek op de besluitvorming rondom het gemeentehuis in de vorige bestuursperiode, maar besluit vervolgens wel om de huidige (dure) koers voort te zetten omdat stoppen nóg duurder is.

• De kritiek: Dit kan door inwoners worden gezien als symboolpolitiek. Wel de electorale punten scoren door te benoemen wat er mis is gegaan, maar ondertussen exact hetzelfde beleid uitvoeren. Het doorberekenen van een ‘marktconforme huur’ lost het onderliggende probleem van de hoge investeringskosten bovendien niet op; het verschuift het geld alleen binnen de gemeentelijke kolommen.

3. De paradox van burgerparticipatie

De partijen willen “luisteren aan de voorkant” en de bestuurscultuur opengooien, maar schrappen tegelijkertijd het onderzoek naar een burgerberaad.

• De kritiek: De coalitie stelt dat een burgerberaad niet democratisch is omdat het om een gelote (en dus beperkte) groep gaat. Progressievere oppositiepartijen zullen hier tegenin brengen dat een goed opgezet burgerberaad juist inwoners betrekt die je via traditionele inspraakavonden nooit bereikt. Het alternatief van de coalitie — een referendum — is vaak erg polariserend (ja of nee) en leent zich minder voor complexe, genuanceerde lokale vraagstukken.

4. Risico op kwaliteitsverlies door krimp ambtelijk apparaat

Het plan om vacatures van gepensioneerde ambtenaren (meer dan 25% de komende jaren) niet zomaar in te vullen en externe inhuur drastisch te beperken, klinkt financieel aantrekkelijk.

• De kritiek: De werkdruk bij gemeenten is landelijk al gigantisch hoog door alle taken die het Rijk over de schutting heeft gegooid (zoals de jeugdzorg en Wmo). Als je een kwart van je personeel verliest en minder externen inhuurt, loop je het risico dat de dienstverlening juist trager wordt, vergunningverleningen vastlopen of dat de gemeente simpelweg de expertise mist om grote projecten te draaien. De belofte van een “snellere en menselijkere reactie op Fixi-meldingen” kan hierdoor juist onder druk komen te staan.

5. Uitvoerbaarheid van de verblijfsbelasting voor arbeidsmigranten

Het invoeren van een verblijfsbelasting voor arbeidsmigranten per bed is electoraal populair en brengt geld in het laatje.

• De kritiek: Het controleren en handhaven hiervan is in de praktijk complex en arbeidsintensief. Er is een reëel risico dat de kosten voor de handhaving en administratie (die juist omlaag moeten) een flink deel van de extra inkomsten weer opslokken. Daarnaast kan het rekenen op weerstand vanuit de agrarische sector, een belangrijke economische motor in Medemblik.

Hieronder wordt het nieuwe coalitie-akkoord behandeld door Gemeentelijke Werkgroep Toegankelijkheid Medemblik

Compensatie voor medisch afval, maar fysieke toegankelijkheid blijft een blinde vlek

In het specifieke document van het coalitieakkoord van Medemblik (2026–2030) wordt de positie en de rechten van mensen met een beperking niet in een apart, losstaand hoofdstuk behandeld, maar zijn de plannen verweven onder de noemer van het Sociaal Domein en de algemene dienstverlening. De Gemeentelijke Werkgroep Toegankelijkheid Medemblik toetste het coalitieakkoord op het VN Verdrag voor rechten van mensen met een beperking,

Wanneer we kijken naar wat het akkoord en de omliggende gemeentelijke plannen betekenen voor inwoners met een beperking, vallen de volgende zaken op:

1. Maatwerk in de zorg en Wmo

Het akkoord benadrukt dat de zorg “dichtbij” moet blijven en dat de stijgende kosten in het sociaal domein moeten worden beheerst.

• Wat dit betekent: Er wordt scherp gekeken naar de doelmatigheid van budgetten, maar de coalitie belooft tegelijkertijd dat er ruimte moet blijven voor individueel maatwerk door professionals. Dit is cruciaal voor mensen die afhankelijk zijn van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) voor bijvoorbeeld woningaanpassingen of huishoudelijke hulp.

2. Tegemoetkoming medisch afval

Een heel concreet punt in het akkoord dat direct betrekking heeft op chronisch zieken en mensen met een fysieke beperking is de afvalstoffenheffing.

• Het plan: Inwoners die door een medische aandoening of beperking onvermijdelijk veel extra medisch afval (zoals incontantiemateriaal of dialyse-toebehoren) produceren, worden in het nieuwe beleid ruimhartiger gecompenseerd via kwijtscheldingsregelingen, zodat zij niet financieel worden gestraft voor hun situatie.

3. Digitale en communicatieve toegankelijkheid

Binnen de vernieuwde servicenormen van de gemeente is er veel aandacht voor inclusie op het gebied van communicatie.

• Het plan: De gemeentelijke websites moeten volledig voldoen aan de hoogste wettelijke standaarden voor digitale toegankelijkheid. Dit betekent dat de informatievoorziening bruikbaar moet zijn voor mensen met een visuele, auditieve of motorische beperking. Ook het streven naar ‘begrijpelijke taal’ (B1-niveau) in officiële brieven helpt inwoners met een verstandelijke of cognitieve beperking.

Kritische kanttekening: De blinde vlek?

Hoewel de intenties voor het sociaal domein en de toegankelijkheid van de dienstverlening positief zijn, is er vanuit belangenorganisaties (zoals de landelijke Coalitie voor Inclusie en het College voor de Rechten van de Mens) vaak ook kritiek op lokale akkoorden in 2026:

Het knelpunt: Het VN-verdrag Handicap verplicht gemeenten om proactief te werken aan een ‘Lokale Inclusie Agenda’ en de openbare ruimte fysiek toegankelijk te maken. Omdat de coalitie van Medemblik fors moet bezuinigen op het ambtelijk apparaat en er geen specifiek extra budget is vrijgemaakt voor fysieke aanpassingen op straat (zoals drempelvrije routes of geleidelijnen), blijft het tastbare recht op een toegankelijke fysieke leefomgeving een kwetsbaar punt dat in de praktijk makkelijk onderop de stapel kan belanden.

G. van Keulen van de werkgroep over het akkoord: “Voor inwoners met een beperking in Medemblik brengt dit akkoord een dubbel gevoel: enerzijds is er directe winst door begrijpelijke brieven, toegankelijke websites en financiële compensatie voor medisch afval, maar anderzijds blijft echte gelijkwaardigheid helaas buiten bereik. Omdat de coalitie vooraf niet met ervaringsdeskundigen heeft gesproken, wordt er vooral over in plaats van met hen beslist. Hun rechten lijken hierdoor defensief weggestopt te worden in het zorgdomein (Wmo) in plaats van actief ingezet als mensenrecht, waardoor er de komende vier jaar geen prioriteit of budget is om de fysieke leefomgeving in de dorpen drempelvrij en toegankelijk te maken. Erg jammer, een gemiste kans!”

Filed under: Coalitie voor Inclusie, GemeenteBelangen Medemblik, GWT Medemblik (Gemeentelijke Werkgroep Toegankelijkheid Medemblik), Hart voor Medemblik, VN-verdrag voor rechten van mensen met een beperking, VVD Medemblik | Tagged: Bas de Wit, burgemeester Michiel Pijl, Compensatie voor medisch afval, Gemeentelijke Werkgroep Toegankelijkheid Medemblik, maar fysieke toegankelijkheid blijft een blinde vlek, Marco Hoogewerf, mevrouw Chantal Minnaert - algemeen directeur gemeentesecretaris. Ivo Mantel en Gerben Gringhuis., Tussen daadkracht en wensdenken: Het nieuwe gezicht van Medemblik |