Polder Het Grootslag bestaat dit jaar 600 jaar! Dat gaat niet onopgemerkt aan ons voorbij en daarom worden er allerlei activiteiten georganiseerd om dit met elkaar te vieren. Eén van de activiteiten is een fietsroute door de polder, die je langs allerlei bezienswaardigheden voert en informatie verstrekt over wat je zoal ziet aan bedrijvigheid.
Het Grootslag is een polder en voormalig waterschap in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De polder strekt zich uit ten westen en noordwesten van Enkhuizen, tot aan Zwaagdijk.
De polder werd opgericht in 1423, twee jaar na de Sint-Elisabethsvloed, met verlof van Jan van Beieren, graaf van Holland, door de bannen Enkhuizen, Bovenkarspel, Grootebroek, Lutjebroek, Hoogkarspel, Oudijk en Westwoud.
Het polderbestuur berustte bij de afzonderlijke bannen, de polder was een soort gemeenschappelijke regeling avant la lettre. In 1460 kwam ook Wervershoof erbij, dat een overeenkomst sloot om zijn overtollige water op het Grootslag te mogen uitslaan. Rond die tijd werd het ook noodzakelijk het overtollige water af te voeren door poldermolens: tot die tijd kon het water op natuurlijke wijze worden gespuid bij laag water, maar door de voortschrijdende inklinking van het veen werd dat steeds moeilijker. De eerste molens werden in 1452 bij Enkhuizen geplaatst. [1]
Uiteindelijk werd Het Grootslag in de negentiende eeuw bemalen door 13 vijzelmolens: 5 bij Andijk (zie 1ste foto), 3 net ten noorden van Enkhuizen en 5 bij Broekerhaven. Vanaf 1870 werden molens door gemalen vervangen. Het eerste werd nabij Andijk gebouwd, ter vervanging van de drie molens bij Enkhuizen. In 1907 werd bij Broekerhaven een groter gemaal geplaatst, Grootslag II, (zie foto) dat de gehele bemaling op zich kon nemen, zodat het gemaal in Andijk nog slechts voor noodgevallen gebruikt werd. Het stoomgemaal zou later (1940) geëlektrificeerd worden, en werd in 1979 buiten gebruik gesteld.
Fietsend door de polder
Door deze oude nieuwe polder fiets je waar je ook langs oude in stand gehouden gebieden komt. Deze polder was de laatste polder die van vaar-polder naar rij-polder werd omgevormd. Je ziet heel veel nieuwe bedrijven die in het verleden hier niet gevestigd konden worden omdat hier toen nog geen wegen waren. Alles moest per boot. Men moest soms 1.5 uur varen naar de veiling. Nu worden vele producten bij het bedrijf opgehaald. Omdat eind jaren ’60 meer aandacht kwam voor toerisme werd het Streekbos en de Weelen aangepland. Op de borden kun veel lezen over de producten en het gebied zelf. [2]
- Kijk voor informatie op Fietsen door Het Grootslag – door Trude Buysman
- Meer lezen over de polder Het Grootslag, ga naar Grootslag600.nl
[1] Bron Wikipedia
[2] Bron Grootslag600.nl
Filed under: Andijk, Fiets- en wandelroutes, Molens, Polder Het Grootslag | Tagged: Fietsend door de 600-jarige polder Het Grootslag |
Andijk | APB | Andijker Nieuws Net 