Advertenties

Wie was Claus Kaufmann? Een joodse vluchteling die in Andijk woonde…

image

Nadere gegevens op de persoonskaart van Claus Kaufmann

Claus Kaufmann verbleef enige tijd in Andijk, nabij Enkhuizen. Aan het randje van het IJsselmeer dat slechts een paar honderd meter van het huis waar hij woonde, verwijderd was.

Onlangs is er weer informatie vrijgekomen over Claus Kaufmann, althans zijn persoonkaart van het Int. Rode Kruis. Niet alla vragen die er zijn worden beantwoord, want hoe komt het dat een jongeman als Claus in Andijk terecht is gekomen? Deze en andere vragen leidden ertoe dat hier en daar informatie wordt gevonden over de 21-jarige man die uiteindelijk naar Auschwitz werd gedeporteerd en daar werd vermoord… twee dagen voor zijn 22ste verjaardag.


Fragment persoonskaart Bevolkingsregister Amsterdam

Op de persoonskaart is met de hand geschreven (1) dat Claus Kaufmann op 3 april 1922 is geboren in Geldern (Dld) en in de “…omg(eving) van Oświęcim” (Auschwitz) is overleden op 31 maart 1944.. (Akte A82 Fol 96 – Internationale Rode Kruis – IRK). Of 31 maart 1944  ook de datum van overlijden is valt te betwijfelen.

image
Claus woonde samen met zijn familie aan de Hartstraße 2 in Geldern. In Geldern getuigt ‘stolperstein’ (struikelstern) in het trottoir voor de woning waar Kaufmann met zijn familie heeft gewoond dat hij daar heeft gewoond en dat hij in 1934 naar Nederland vluchtte. Het is overigens een raadsel dat op deze steen ‘1934’ staat en in officiële documenten ‘1937’. Waarschijnlijk is er ergens een schrijffout ontstaan of heeft men de ‘4’ als ‘7’ geïnterpreteerd (of andersom). In het ‘Gedenkbuch’ van het Duitse Bundesarchiv wordt “28. August 1937” genoemd als datum van zijn  ‘emigratie’ naar Nederland.


  • Nadere informatie leert dat direct na de Tweede Wereldoorlog archiefkaarten zijn gemaakt voor alle mensen die in de oorlog waren omgekomen en waarvan geen gegevens over hun overlijden bekend waren. Het IRK heeft in de volgende jaren lijsten opgesteld van alle in de concentratiekampen vermoorde mensen. Op de al aangemaakte archiefkaarten zijn toen met de hand (1) alsnog de gegevens van die lijsten overgenomen, zodat zo nauwkeurig mogelijk bekend is waar en wanneer iemand is gestorven. Op de persoonskaart staat dan een grote letter R, van Reconstructie.

imageClaus Kaufmann was geen onderduiker, maar een vluchteling, die op 28 augustus 1937 vanuit het Duitse Essen naar Nederland vluchtte en zich op 23 september 1937 in Den Haag vestigde aan de Bazarstraat 25, aldus de persoonskaart van de Gemeente Amsterdam.

Drie jaar later, op 23 september 1940, vestigde Claus zich in Andijk aan de Middenweg 27. (Er moet nog worden vastgesteld of de Middenweg vernummerd is geweest sinds de oorlog)

Claus Kaufmann krijgt op 14 augustus 1941 een persoonsbewijs uitgereikt door de Gemeente Andijk. (zie foto)

Op 10 april 1942 vertrekt Claus Kaufmann naar Amsterdam-Zuid, de Rivierenbuurt, naar de Volkerakstraat 2 ”’ – een buurt waar veel Joden woonden. Daarbij staat met de hand geschreven de naam van ene “I. Jacobsohn” – Waarom dit is gebeurd is niet bekend. Is dit de hoofdbewoner? Is dit een relatie van Claus? Een medebewoner? Wat was de reden van zijn vertrek uit het relatief rustige IJsselmeerdorp naar het drukke Amsterdam waar de Duitsers volop aanwezig waren?

Bij ‘beroep’ staat een vraagteken. (Bij de Nederlandse Oorlogsgravenstichting staat ‘machinebankwerker’.)

Volgens de persoonskaart heette zijn vader Alfred Kaufmann en zijn moeder Ella Kaufmann-Mayen / Mayer. Uit overige informatiebronnen kunnen we een aantal ontbrekende gegevens invullen.

Claus Kaufmann is op 26 augustus 1943 naar het doorgangskamp Westerbork afgevoerd, van waaruit hij op 31 augustus 1943 naar Auschwitz werd gedeporteerd. 31 Maart 1944 is Claus Kaufmaan “für tot erklärt” (voor dood verklaard).

Claus was een zoon van Alfred KAUFMANN en Ella Mayer. Zijn vader werd op 18 september 1943 op 60-jarige leeftijd vermoord in Auschwitz. De moeder van Claus op 10 september 1943 in hetzelfde kamp. Ella werd 50 jaar. Hieronder de stolpersteine voor de ingang van de woning aan de Hartstraße 2 in Geldern.

.image

image
De stolpersteinen getuigen dat ooit de familie Kaudmann hier woonde. Ook de ouders van Claus Kaufmann verbleven enige tijd in Nederland en woonden voor het laatst aan de Cornelis Schuytstraat 9 huis, Amsterdam voordat ze naar Westerbork werden gedeporteerd om vervolgens op transport naar Auschwitz gezet te worden.

Op de stenen staat:

imageimage


Als gevolg van de Neurenberger Rassenwet van 1935 wordt Claus Kaufmann de Duitse nationaliteit ontnomen. Kaufmann, en honderdduizenden andere Duitse joden zijn sindsdien stateloos., Ze hebben nergens meer recht op en kunnen zelfs geen beroep meer doen op de Duitse grondwet.

image

Aan de hand van deze kaart kon een Duitse ambtenaar vaststellen of iemand jood was en in welke graad. Met behulp van deze kaart wilde Hitler het Arisch ras ‘zuiver’ houden. Seksuele omgang met joden was verboden. De Wet ter Bescherming van het Duitse Bloed en de Duitse Eer-wet verbood alle seksuele relaties, huwelijken, tussen niet-Joodse Duitsers en Joden,

Duitse Bloed en de Duitse Eer-wet

image

image

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s